خرس سیاه آسیایی محکوم به انقراض یا برخوردار ازحق طبیعی برای زندگی حیات وحش کشور سرشار از گونه های مختلف گیاهی و جانوری است که متاسفانه دخالت انسان به عنوان دلیل اصلی تخریب زیستگاه طبیعی ، موجب از بین رفتن تعداد زیادی گیاهان و جانوران شده و تعداد زیادی نیز در فهرست انقراض قرار گرفته اند که گونه خرس سیاه آسیایی از جمله آنها  است.

خرس سیاه آسیایی یا خرس سیاه تبتی یا خرس ماه ، گونه‌ای خرس در اندازه متوسط است که یک علامت V بر روی قفسه? سینه ‌اش نقش بسته ‌است. این خرس بومی آسیا است و زیرگونه آن فقط در ایران و بخشی از پاکستان وجود دارد و به ‌خوبی برای زندگی بر روی درخت انطباق یافته است. خرس سیاه آسیایی از سوی اتحادیه بین‌ المللی حفاظت از محیط زیست و منابع طبیعی (IUCN) گونه ای به شدت در معرض خطر نام گرفته و در فهرست گونه‌های در خطر انقراض و در رده? آسیب‌پذیر قرار داده‌ شده است.

کارشناسان معتقدند که دلیل اصلی در خطر انقراض قرار گرفتن این گونه دخالت بشر در طبیعت ، جنگل ‌زدایی و شکار این حیوان برای استفاده از برخی اعضای بدن اوست.
خرس سیاه شباهت ریخت‌ شناسانه بسیار زیادی با خرس‌های ما قبل تاریخ دارد و برخی دانشمندان این حیوان را نیای دیگر گونه‌های امروزی خرس می‌دانند.
خرس سیاه هرچند بیشتر گیاه‌خوار است اما رفتاری پرخاش‌گرانه نسبت به انسان دارد و حمله? بدون هشدار این حیوان به آدمی بارها گزارش شده‌است.
دراین راستا کارشناس دفتر حیات تنوع زیستی و حیات وحش سازمان حفاظت محیط زیست به خبرنگار علمی ایرنا گفت: خرس سیاه زیرگونه ای از خرس سیاه آسیایی است که در ایران و بخشی از کشور پاکستان زندگی می کند.
پیمان ولی زاده افزود: زیستگاه اصلی این حیوان در ایران سه استان سیستان و بلوچستان ، هرمزگان و کرمان است که متاسفانه دخالت انسان در تخریب زیستگاه طبیعی آن ، این حیوان را در خطر انقراض قرار داده است.
وی که خود سه تا چهار سال است در زمینه مطالعات خرس سیاه آسیایی فعالیت می کند اظهارداشت: تهیه طرح جامع مدیریت حفاظت از خرس سیاه در سال 1387 آغاز شد و در سال 1388 کار اجرایی آن همزمان با کارهای تئوری طرح در سه استان ذکر شده آغاز شد.
وی ادامه داد: دراین طرح ، موقعیت خرس سیاه آسیایی از نظر نژاد ، وضعیت زیستگاهی ، تعداد ،‌ پراکنش و غیره بررسی و بعد از جمع بندی اطلاعات برای نحوه حفاظت از آنها تصمیم گیری می شود.
ولی زاده گفت: مطالعات زیستگاه خرس سیاه آسیایی در استان کرمان به پایان رسیده و در حال حاضر کار مطالعه در استان سیستان و بلوچستان آغاز شده است که در همین راستا چندی پیش چند قلاده خرس سیاه آسیایی در منطقه نیکشهر مشاهده و فیلمبرداری شده است.
وی ادامه داد: درحال حاضر مشکل اصلی این گونه ها مسئله افراد بومی در مناطق است زیرا آنان با تخریب زیستگاه ها ، بردن حیوانات اهلی خود برای چریدن به سمت زیستگاه این حیوان موجب تخریب محل زندگی آنها و از بین رفتن گونه های مختلف گیاهی که غذای اصلی خرس را تشکیل می دهد می شوند.
این کارشناس افزود: همچنین وقتی این حیوان با انسان روبرو می شود انسان ها یا آن ر ا به طور مستقیم می کشند و یا تله هایی را با سم برای حیوان کار می گذارند که به طور غیر مستقیم موجب ازبین رفتن آن می شود.
وی تاکید کرد: آنقدر که دخالت انسان موجب تخریب زیستگاه و از بین رفتن این حیوان می شود عوامل طبیعی مانند کم آبی و یا بی آبی در انقراض این گونه موثر نیست.
ولی زاده گفت: البته راهکارهای زیادی برای محافظت از این گونه پیشنهاد شده از جمله فنس کشی بخشی از زیستگاه و یا تولید مثل مصنوعی و بعد رها سازی در طبیعت ، اما این روش ها در دراز مدت موجب آسیب رساندن به حیات این جانور می شود.
وی ادامه داد: به عنوان مثال اگر بخشی از زیستگاه این حیوان فنس کشی شود علاوه براینکه محدوده گردشی جانور محدود می شود موجب جلوگیری نفوذ حیوانات دیگر به آن منطقه می شود و با این کار نظم اکولوژی زیستگاه خرس سیاه آسیایی به هم می خورد.
ولی زاده با تاکید براینکه این کار نیاز به فعالیت های فرهنگی دارد گفت: باید تداخل خود را در طبیعت کمتر کنیم در غیر اینصورت با روش های مصنوعی نه تنها دردی دوا نمی شود بلکه به صورت دیگری آسیب به طبیعت و زیستگاه حیوان وارد می شود.
وی اظهارداشت: البته طرح جامع مدیریت حفاظت از خرس سیاه آسیایی را به صورت بین المللی به ریاست سازمان محیط زیست پیشنهاد داده ایم که در حال مطالعه و بررسی است.
در هر حال حفظ محیط زیست و گونه های متنوع گیاهی و جانوری به صورت گنج گرانبهایی بر عهده ما انسان ها است و باید آنرا سالم به دست آیندگان برسانیم.