فَنوج یکی از شهرهای استان سیستان و بلوچستان ایران است.این شهر در بخش فنوج شهرستان نیکشهر قرار دارد و جمعیت آن در سرشماری سال 1375 برابر با 7437 نفر بودهاست.
شهر فنوج از شهرهای قدیمی جنوب بلوچستان است. منطقه فنوج از سال 1379 بهعنوان بخش از شهرستان بمپور جدا شده و در سال 1370 به سطح شهر ارتقاء یافت.
شهر فنوج از شهرهای قدیمی جنوب بلوچستان است. منطقه فنوج از سال 1379 بهعنوان بخش از شهرستان بمپور جدا شده و در سال 1370 به سطح شهر ارتقاء یافت.
در جنوب غربی بلوچستان وجزو شهرستان پهناور نیكشهر قراردارد در200 كیلومتری جنوب شهرستان ایرانشهرو550كیلومتری مركز استان قراردارد وفاصله تا مركزشهرستان نیكشهر140كم است . در طول 95 درجه و 38 دقیقه طول شرقی و 26 درجه و 35 دقیقه عرض شمالی واقع است، ارتفاع متوسط از سطح دریا 185 متر میباشد . دارای 12 هزار نفر جمعیت مركزی و50 هزار نفر جمعیت كل بخش میباشد. 40 % كل جمعیت آن جوان محسوب میشود . %.بیش از 135 سال است كه نماز عبادی سیاسی جمعه در آن برپا می شود ومسجد جامع در فهرست اثار تاریخی شهر می باشد.كشاورزی رونق زیادی داشته وكارگران فصلی را از منطقه دلگان به خود جذب می كرده است. در فهرست شهرهای تاریخی كشور قراردارد از شهرهای قدیمی جنوب بلوچستان میباشد كه در سرراه كاروانهای تجاری از سواحل دریای عمان بخصوص بندر تجاری تاریخی جاسك وبشاگرد به شمال استان قرار داشته ومحل استقرار نیروهای نظامی در جنوب غربی استان بوده است .اثار و سفالهای بجامانده در قلعه معروف به بزرگان وپشت قلعه كه از زمان ایران باستان بوده نشان از گذشته ای پر رونق در این شهر بوده است.محل ارتباط مكران(بلوچستان)با منطقه پررونق ودارای تمدن كهن جیرفت وجنوب كرمان وهرمزگان بوده است . نقاشیهای یافت شده در كوههای اطراف همچنین سنگ نبشته ها وغارهای منقش به طرح های باستانی وگورهای باستانی غیر اسلامی یافت شده در دامنه سفید كوه نیز گواه بر این ادعا میباشد .مسجد جامع وقلعه كلایان مشرف به رودخانه بزرگ زوارو"خزانوك" نیز ازمیراث گذشتگان این شهر میباشند.فنوج از سال 1369بعنوان بخش از بمپور جدا شده ودر سال 1370به عنوان شهر معرفی شد.در مورد اسم(فنوج )روایت فراوانی وجوددارد كه محتملترین آنها شهر فنی هنری منطقه (فن هنروصنعت+وج یعنی جمع)وپرنوگ(شهر نوگ یاناودان)به علت محاصره بودن بوسیله رودخانه های زیاد كه تصاویر ماهواره ای این را تائیدمیكند.
آثارباستانی فنوج
یکی ازمناطق کهن بلوچستان فنوج است که کاوشهای انجام شده دراین منطقه حاکی ازوجودتمدنی چندهزارساله می باشد که نمونه هایی ازنواحی بررسی شده:
تپه دِهْ قاضى- تپه دَ مْبانْ(فنوج ناحیه چهل دختران كاوشگر:مارك اورل اشتین)- تپه پیركُناv) ناحیه چهل دختران)
تپه مَگوْنْ:(كلا بزرگان)- كوه نگاران- محوطه باستانی کوتیج- محوطه باستانی زپرینگ- قلاع مِسْكوتانْ- فَنوجْ- مُحْتَرَم ْآباد- اِسفَنْدْ.
ب:جاذبه های گردشگری ودیدنی شهر:كوه تكوه با شكوه وهیبت خاص خود »زیبا ی وصف ناپذیری به كل شهر داده وشهر فنوج در پایه این كوه همچون فرزندی كوچك وزیبا در دامان پدری تنومند ومردانه میباشد .جاده هراز شناخته برای اكثر ایرانیان باید بگوییم در مقیاسی كوچكتر در بلوچستان ودر تنگه فنوج بدست بی مثال خالق طبیعت تكرار شده است با همه زیبایی های كوهستان .این منطقه جزو41منطقه ویژه گردشگری وتوریستی درسال87 قرارگرفت.تنگه فنوج در دامنه تكوه ودر مسیر فنوج به بنت قرار داشته ،رودخانه ای كه در اكثر ایام سال جاری وپوشش گیاهی خاص از گونه گز روغن وبادام وحشی وكسر(بنه)و... وزیبایهای خاص كوهستان همراه با سكوت وآرامش آن همه باعث گردیده كه خیل عظیمی از مشتاقان را در روزهای تعطیل در خود جای دهد.جنگلهای داز وكهور مشهور در اطراف شهر ونخلستانهای پر پشت وقدیمی نیز از جاذبه های این شهر سبز میباشند كه در منطقه بی نظیر می باشد.
