فنوج با یادگارهایی از دوران ایران باستان و

ظرفیت های گردشگری، جذاب و دیدنی

آشنایی با ظرفیت های گردشگری و صنایع دستی شهرستان فنوج



ایرنا- رستم کریمی نژاد: شهرستان تازه تاسیس 'فنوج' استان سیستان و بلوچستان با 52هزار نفر جمعیت و هفت هزار و733 کیلومترمربع مساحت در 600 کیلومتری جنوب غربی زاهدان مرکز استان واقع است.

فنوج علاوه بر آثار تاریخی شاخص و حایز اهمیت دارای جاذبه های طبیعی فراوانی است که نظر هر بیننده ای را به خود جلب می کند و نمونه ای از شهرهای زیبا و گردشگری در استان پهناور و پرجاذبه سیستان و بلوچستان است.

این شهرستان در 95درجه و 38دقیقه طول شرقی و 26درجه و 35دقیقه عرض شمالی واقع است که فنوج با محوطه کهنی چون 'کتیچ' از شهرهای تاریخی و باستانی استان که تاریخی پرفراز و نشیب دارد.

فنوج از شهرهای قدیمی در جنوب استان است که در سر راه کاروان های تجاری از سواحل دریای عمان به خصوص بندر تجاری جاسک و بشاگرد به شمال استان قرار داشته و محل استقرار نیروهای نظامی در جنوب غربی استان بوده است.

آثار و سفالینه های به جامانده در قلعه معروف به 'کلا بزرگان' و 'پشت کلات' که از زمان ایران باستان بوده نشان از گذشته ای پر رونق در این شهر تاریخی دارد.

فنوج محل ارتباط مکران(بلوچستان) با منطقه پر رونق و دارای تمدن کهن جیرفت و جنوب کرمان و هرمزگان بوده است.



سنگ نوشته ها و غارهای منقش و گورهای پیش از تاریخ در دامنه سفید کوه نیز گواه بر این مدعاست.

فنوج در سال 1369 بعنوان بخشی از بمپور جدا شد و در سال 1370 به شهر ارتقا یافت و به شهرستان نیکشهر الحاق شد و در سال1392 به شهرستان ارتقا یافت.

ذر مورد وجه تسمیه فنوج باید گفت که فنی و هنری( فن و صنعت) 'وج ' یعنی صبح و 'یاپرنوگ' (شهرنوگ یا ناودان) به علت محاصره بودن توسط رودخانه های پر آب که تصاویر ماهواره ای گویای این امر است.

فنوج یکی از مناطق کهن این استان است که گمانه زنی های انجام شده در این منطقه حاکی از وجود تمدنی چند هزار ساله دارد، نمونه اش تپه 'مگون'، کوه 'تگاران' ، محوطه باستانی 'کتیچ'، محوطه 'زبرینگ'، قلاع 'مسکوتان'، قلعه 'فنوج' و قلعه 'محترم آباد' است.

آثار تاریخی فنوج:

محوطه دمبان در قسمت غربی فنوج که از طرف جنوب و غرب آن رودخانه رامک جریان دارد که سطح محوطه آکنده از دمبهایی که بوسیله سنگهای کف رودخانه ساخته شد.



دمب یعنی قبر، دمب های این محوطه بیشتر در حاشیه رودخانه رامک قرار گرفته اند اما قسمت شمالی محوطه خالی از دمب است،سفالهای بدست آمده در این محوطه از نوع سفالهای قرمز رنگ ساده و خشن بوده علاوه برآن سفالهای قرمز رنگ منقوش چرخ ساز نیز در این محوطه بدست آمد که مزین به نقوش هندسی از قبیل مثلث و خطوط موازی بودند.


کلات آهوک فنوج:


این محوطه در قسمت جنوب غربی و در حاشیه شرقی رودخانه فنوج واقع است در قسمت غربی این صخره سنگی، رودخانه فنوج و اطراف دیگر آن را زمین ها و باغ کشاورزی احاطه کرده اند، که فقط بقایای آثار معماری از یک برج دیده بانی بر فراز صخره سنگی دیده می شود که از خشت خام و گل ساخته شده است.



محوطه دمبان کتیچ:


این محوطه در قسمت جنوب کتیچ واقع است که از طرف شمال به کوههای جنوب کتیچ و از طرف غرب به رودخانه 'بورور'، از جانب شرقی به راه ارتباطی کتیچ به 'گیران' محدود است.

دمب های این محوطه تمام تخریب شدند حتی یک نمونه سالم نیز مشاهده نشده است، در کنار دمب ها قطعه های سفالی از نوع سفالهای قرمز رنگ ساده و منقوش چرخ ساز وجود دارد که مزین به نقوش هندسی هستند.

در قسمت غربی محوطه آثاری از سفالهای دوران اسلامی دیده می شود که از نوع سفالهای قرمز رنگ لعاب دار با لعابهای سبز و زرد هست.




محوطه تاریخی بند 'کهور':

این محوطه در قسمت شرقی روستای زبرینگ و در قسمت شمال آن رودخانه کتیچ جریان دارد، در سطح محوطه قطعه سفالی قرمز رنگ ساده و منقوش به چشم می خورد.

سفالهای این محوطه از نوع سفالهای چرخ ساز، مزین به نقوش هندسی است که آثار معماری نیز در این محوطه به چشم می خورد که در قسمت شمالی به صورت دیواری از سنگ دیده می شود، در ساخت این بنا از سنگهای کف رودخانه و گل استفاده شده است.


جاذبه های گردشگری شهرستان فنوج:


فنوج علاوه بر آثار تاریخی شاخص و حایز اهمیت دارای جاذبه های طبیعی فراوانی است که نظر هر بیننده ای را به خود جلب می کند و نمونه ای از شهرهای زیبا و صنعت گردشگری در استان پهناور و پرجاذبه استان است.



کوه 'تکوه' باشکوه و هیبت خاص خود زیبای وصف ناپذیری به کل شهر داده و شهر فنوج در پای این کوه همچون فرزندی کوچک و زیبا در دامان پدری تنومند و مردانه است، برای اکثر ایرانیان جاده هراز شناخته شده است.

باید بگوییم در مقیاسی کوچکتر در استان سیستان و بلوچستان و در تنگه زیبای فنوج بدست بی مثال خالق طبیعت تکرار شده است و این جاده با همه زیبایهایی کوهستان جزو 41 منطقه ویژه گردشگری و توریستی در سال 87 قرار گرفت.



تنگه فنوج در دامنه کوه تکوه و در مسیر فنوج به 'بنت ' قرار دارد و رودخانه ای که در بیشتر روزهای سال جاری و پوشش گیاهی گز و بادام کوهی و زیبای های خاص کوهستان همراه با سکوت و آرامش آن همه باعث شده که خیل عظیمی از مشتاقان در روزهای تعطیل به دامن این کوهستان پناه ببرند.

از دیگر جاذبه های این شهر علاوه بر جنگلهای 'داز' و 'کهور' در اطراف شهر و نخلستان های انبوه و قدیمی که دارای چشم اندازهای بسیار زیباست، می توان به روستاهای سرسبز، باغ های میوه های گرمسیری در مسکوتان و محترم آباد اشاره کرد.

چشمه های جاری در دامنه کوههای اطراف کتیچ گوشه ای از جاذبه های گردشگری این منطقه سرسبز و خوش آب و هواست که در تمام فصول سال شاهد حضور گردشگران و مسافران از شهرستانهای استان وحتی شهرهای همجوار استان کرمان، هرمزگان هست.



از دیگر جاذبه های که جزو آثار فرهنگی محسوب می شود، آداب و رسوم محلی و سنتی و رایج در منطقه است که همچنان با گذشت سالیان سال در منطقه رواج دارد و در گذر زمان دچار تغییراتی شده است.

از جمله این آیینها مربوط به عزا و ازدواج و آیین های مربوط به تولد فرزند و ششگانی( شب شش نوزاد) 'میار جلی'، موسیقی سنتی، دهل و سرنا گوشه ای از جاذبه های فرهنگی این شهرستان محسوب می شود.


صنایع دستی فنوج:


در میان صنایع دستی این منطقه سوزندوزی فنوجی با استفاده از ترکیب رنگ، نقش گل و بوته هایی که در اندیشه و خیالش زاده می شود آنها را می پرورد و به تکامل می رساند و اثری زیبا می آفریند و آدمی متحیر از آن است که این همه چگونه و توسط کدامین ذهن پویایی پدید آمده و شکل گرفته و زینت بخش محفل گرم سوزن و نخ و پارچه شده است.



بیشتر نقوش سوزندوزی منطقه فنوج الهام گرفته از حیوانها و گیاهانی است که به مرور دستخوش تغییر و تحول شده و به صورت اشکال هندسی ماندگار شده است در حال حاضر سه مرکز خانه ترویج صنایع دستی در روستای کتیچ، مسکوتان، محترم آباد وجود دارد که تولید صنایع دستی خصوصا سوزندوزی و سکه دوزی را انجام می دهند در سوزن دوزی رایج ترین دوخت در منطقه 'پریوار' دوزی و سیاه دوزی است.



سکه دوزی:

این هنر به دلیل مصارف تزیینی اش پس از سوزندوزی جایگاه ویژه ای در بین مردم این شهرستان دارد در این هنر از مواد و مصالحی مانند آیینه های ریز و درشت، پولک، منجوق، مروارید، خر مهره، دکمه صدفی ، پارچه، سکه و صدف استفاده می شود بیشتر محصول تولیدی شامل آیینه و شمعدان، جا قرآنی، آیینه آویزی، دیوارکوب، گلدان و غیره است.



در حال حاضر تعاونی سکه دوزی خانم شیرانی در فنوج یکی از تعاونیهای سکه دوزی فعال در استان است، حصیربافی، طلاسازی، آهنگری و سفالگری از دیگر صنایع دستی رایج در فنوج است.


گزارش از رستم کریمی نژاد

خبرنگار خبرگزاری جمهوری اسلامی ایرنا نیکشهر





نوشته شده در تاریخ دوشنبه 28 مهر 1393 توسط رستم کریمی
(تعداد کل صفحات:89)      ...   15   16   17   18   19   20   21   ...